Błąd w rozliczeniu PIT nie oznacza automatycznie kary z urzędu skarbowego. Wiele pomyłek można poprawić poprzez złożenie korekty zeznania podatkowego.
Znaczenie ma jednak rodzaj błędu. Czym innym jest literówka lub pomyłka rachunkowa, a czym innym pominięcie części dochodów i zaniżenie należnego podatku.
Konsekwencją błędnego PIT może być m.in. konieczność złożenia korekty, dopłaty podatku wraz z odsetkami, zwrotu nienależnie otrzymanej nadpłaty, a w poważniejszych przypadkach również odpowiedzialność na gruncie Kodeksu karnego skarbowego.
Co dokładnie może się wydarzyć po wykryciu błędu?
1. Konieczność złożenia korekty PIT
Najczęstszą konsekwencją błędu jest po prostu konieczność poprawienia zeznania podatkowego.
Korektę składa się m.in. wtedy, gdy:
- popełniono błąd rachunkowy,
- wpisano niewłaściwą kwotę,
- pominięto część przychodów,
- nieprawidłowo zastosowano ulgę,
- błędnie przepisano informacje z PIT-11,
- w zeznaniu znalazły się inne nieprawidłowe dane.
Korekta polega na ponownym złożeniu właściwego zeznania z prawidłowymi informacjami oraz zaznaczeniu, że jest to korekta zeznania.
Można ją złożyć m.in. elektronicznie, w tym za pośrednictwem usługi Twój e-PIT w przypadkach obsługiwanych przez tę usługę, albo w formie papierowej.
Co istotne, w standardowej sytuacji nie trzeba dołączać osobnego uzasadnienia przyczyn korekty. Można je dołączyć dobrowolnie.
2. Dopłata podatku po błędnym rozliczeniu PIT
Jeżeli błąd spowodował, że w pierwotnym zeznaniu wykazano za niski podatek do zapłaty, sama korekta nie wystarczy.
Trzeba również uregulować brakującą należność.
Przykładem może być sytuacja, w której podatnik:
- nie uwzględnił jednego PIT-11,
- pominął inne źródło przychodu,
- zastosował ulgę, do której nie miał prawa,
- wpisał zbyt wysokie koszty,
- błędnie obliczył podstawę opodatkowania.
Po prawidłowym przeliczeniu zeznania może się wtedy okazać, że zamiast nadpłaty występuje podatek do dopłaty albo że pierwotnie wykazana kwota podatku była zbyt niska.
Różnicę należy uregulować na właściwy mikrorachunek podatkowy.
3. Odsetki od zaległości podatkowej
Jeżeli wskutek błędnego PIT powstała zaległość podatkowa, podatnik może być zobowiązany również do zapłaty odsetek za zwłokę.
Oznacza to, że im później błąd zostanie zauważony i poprawiony, tym większa może być dodatkowa kwota do zapłaty.
Dlatego jeżeli przedsiębiorca lub osoba fizyczna zauważy błąd powodujący niedopłatę podatku, nie warto odkładać korekty na później.
Ministerstwo Finansów wskazuje, że po skorygowaniu deklaracji należy zapłacić zaległy podatek wraz z należnymi odsetkami.
W określonych przypadkach możliwe jest zastosowanie obniżonej stawki odsetek, jeżeli zostaną spełnione ustawowe warunki.
I właśnie tutaj pojawia się często błędnie interpretowany termin 7 dni.
Nie oznacza on, że podatnik zawsze ma siedem dni na złożenie korekty PIT. Siedmiodniowy termin może mieć znaczenie dla możliwości zastosowania obniżonej stawki odsetek po złożeniu skutecznej korekty, jeżeli spełnione są również pozostałe wymagania.
4. Zwrot nienależnie otrzymanej nadpłaty podatku
Błąd może działać również w drugą stronę.
Podatnik może błędnie wykazać zbyt wysoką nadpłatę podatku, otrzymać jej zwrot, a następnie stwierdzić, że wyliczenie było nieprawidłowe.
Przykładem może być zastosowanie ulgi w zbyt wysokiej wysokości lub uwzględnienie odliczenia, do którego podatnik nie miał prawa.
W takim przypadku po złożeniu korekty może powstać obowiązek zwrócenia nienależnie otrzymanej kwoty wraz z należnymi odsetkami, jeżeli znajdują zastosowanie.
Dlatego przed wysłaniem PIT szczególnie dokładnie warto sprawdzić ulgi i odliczenia, które istotnie zwiększają kwotę zwrotu podatku.
5. Czynności sprawdzające lub kontakt ze strony urzędu skarbowego
Nie każdy błąd podatnik zauważy sam.
Nieprawidłowość może zostać wykryta przez urząd skarbowy podczas czynności sprawdzających, kontroli lub postępowania podatkowego.
Urząd może np. porównać informacje znajdujące się w zeznaniu z danymi otrzymanymi od płatników.
Jeżeli kwoty się nie zgadzają, podatnik może zostać poproszony o:
- wyjaśnienie rozbieżności,
- przedstawienie dokumentów,
- wyjaśnienie zastosowanego odliczenia,
- poprawienie określonych danych.
Nie oznacza to automatycznie, że urząd nałoży karę.
W wielu przypadkach chodzi przede wszystkim o ustalenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego i poprawienie nieprawidłowości.
Trzeba jednak pamiętać, że prawo podatnika do samodzielnego skorygowania deklaracji może zostać zawieszone w zakresie objętym trwającym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową.
6. Odpowiedzialność karna skarbowa za poważne nieprawidłowości
Najpoważniejsze konsekwencje mogą wystąpić wtedy, gdy nie chodzi o zwykłą pomyłkę, lecz o zachowanie skutkujące narażeniem podatku na uszczuplenie.
Kodeks karny skarbowy przewiduje odpowiedzialność m.in. za nieujawnienie podstawy opodatkowania lub niezłożenie wymaganej deklaracji, jeżeli prowadzi to do narażenia podatku na uszczuplenie.
W zależności od okoliczności, wartości uszczuplenia oraz charakteru czynu może on zostać zakwalifikowany jako wykroczenie skarbowe albo przestępstwo skarbowe.
Dlatego nie podawałbym jednej kwoty w rodzaju:
„za błędny PIT grozi kilkaset tysięcy złotych kary”.
To byłoby dużym uproszczeniem.
Wysokość i rodzaj odpowiedzialności zależą od konkretnego przypadku, m.in. wartości narażonego podatku, rodzaju naruszenia oraz okoliczności jego popełnienia.
7. Samodzielna korekta może mieć bardzo duże znaczenie
Jeżeli podatnik sam zauważy błąd, warto poprawić go zanim nieprawidłowość przerodzi się w poważniejszy problem.
Kodeks karny skarbowy przewiduje mechanizm, zgodnie z którym sprawca czynu dotyczącego nieprawidłowo złożonej deklaracji co do zasady nie podlega karze za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, jeżeli została złożona prawnie skuteczna korekta, a w przypadku uszczuplenia należność została uregulowana zgodnie z warunkami określonymi w przepisach.
Ochrona ta ma jednak określone ograniczenia – przykładowo nie działa w ten sam sposób, gdy przed złożeniem korekty wszczęto już postępowanie przygotowawcze dotyczące danego czynu albo czyn został w takim postępowaniu ujawniony.
To kolejny argument, aby nie ignorować zauważonego błędu w PIT.
Błąd w PIT – czy zawsze grozi kara?
Nie.
Samo popełnienie błędu w zeznaniu podatkowym nie oznacza automatycznie mandatu czy postępowania karnego skarbowego.
W praktyce znaczenie ma m.in.:
- jaki błąd został popełniony,
- czy spowodował zaniżenie podatku,
- jaka jest wartość nieprawidłowości,
- czy podatnik sam złożył korektę,
- czy zaległy podatek został zapłacony,
- na jakim etapie błąd został ujawniony.
Drobna pomyłka w danych ma zupełnie inne znaczenie niż świadome pominięcie dużego źródła dochodu.
Dlatego konsekwencji nie należy oceniać wyłącznie na podstawie tego, że „PIT zawiera błąd”.
Błędny PIT – co zrobić krok po kroku?
Po zauważeniu nieprawidłowości warto przede wszystkim ustalić jej wpływ na całe zeznanie.
Najczęściej należy:
- sprawdzić, na czym dokładnie polega błąd,
- ponownie obliczyć prawidłową wysokość podatku,
- przygotować poprawne zeznanie,
- oznaczyć je jako korektę,
- wysłać deklarację,
- w razie niedopłaty uregulować zaległy podatek,
- sprawdzić, czy należne są również odsetki,
- zachować potwierdzenie złożenia korekty.
Korektę PIT można obecnie składać m.in. poprzez usługę Twój e-PIT, inne obsługiwane kanały elektroniczne albo papierowo.
Czy urząd skarbowy zawsze wzywa do poprawienia PIT?
Nie warto zakładać, że urząd zawsze najpierw wyśle podatnikowi informację i wyznaczy konkretny termin na poprawienie deklaracji.
Jeżeli sam zauważysz nieprawidłowość, nie musisz czekać na wezwanie urzędu skarbowego.
Możesz samodzielnie złożyć korektę, o ile w danej sytuacji prawo do jej złożenia nie jest zawieszone.
To istotna różnica względem często powtarzanej informacji, że:
„urząd informuje o błędzie, a następnie podatnik ma 7 dni na korektę”.
Nie jest to ogólna zasada obowiązująca przy każdym błędnym PIT.
Co w przypadku niezłożenia PIT w terminie?
Niezłożenie wymaganego zeznania to inna sytuacja niż złożenie deklaracji zawierającej zwykły błąd.
Trzeba przy tym uważać na działanie usługi Twój e-PIT.
Przykładowo przygotowane przez administrację zeznania PIT-37 i PIT-38 mogą w określonych sytuacjach zostać automatycznie zaakceptowane po upływie terminu. Nie oznacza to jednak, że mechanizm automatycznego złożenia działa w taki sam sposób dla każdego rodzaju deklaracji i każdego podatnika.
Standardowy termin składania rocznych zeznań PIT przypada co do zasady do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.
Jeżeli podatnik miał obowiązek złożenia zeznania i tego nie zrobił, sytuację należy ocenić odrębnie od zwykłej korekty błędnie wypełnionego formularza.
Najczęstsze konsekwencje błędnego rozliczenia PIT – podsumowanie
| Błąd lub sytuacja |
Możliwa konsekwencja |
| Pomyłka w danych |
korekta zeznania |
| Błąd rachunkowy |
ponowne wyliczenie PIT |
| Pominięty dochód |
korekta i możliwa dopłata podatku |
| Zaniżony podatek |
zaległość i możliwe odsetki |
| Zawyżona nadpłata |
możliwy zwrot nienależnej kwoty |
| Błąd wykryty przez urząd |
czynności sprawdzające lub postępowanie |
| Poważne naruszenie |
możliwa odpowiedzialność karna skarbowa |
Najważniejsze jest więc nie to, czy w PIT pojawił się jakikolwiek błąd, ale jaki charakter ma nieprawidłowość i jak szybko zostanie poprawiona.
Masz wątpliwości dotyczące rozliczenia lub korekty PIT?
Jeżeli po złożeniu zeznania zauważyłeś nieprawidłowość, nie warto jej ignorować.
W pierwszej kolejności trzeba ustalić, czy błąd wpływa na wysokość podatku, nadpłaty lub pozostałe elementy rozliczenia, a następnie dobrać właściwy sposób jego poprawienia.
K2Tax wspiera przedsiębiorców w bieżących rozliczeniach podatkowych oraz prowadzeniu księgowości firm, więcej w usłudze: Księgowość JDG Warszawa
Jeżeli prowadzisz działalność i chcesz ograniczyć ryzyko błędów w rozliczeniach, możesz powierzyć bieżącą obsługę księgową specjalistom K2Tax.