PIT to skrót od angielskiego Personal Income Tax, czyli podatku dochodowego od osób fizycznych. W Polsce obejmuje on dochody i przychody uzyskiwane z wielu źródeł – m.in. umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, emerytury, renty, działalność gospodarczą czy działalność twórczą.
Choć rozliczenie podatku dochodowego jest obowiązkiem dobrze znanym większości podatników, podczas składania zeznania nadal łatwo o pomyłkę. Czasem wystarczy nieprawidłowy formularz, błędny numer PESEL lub NIP, pominięty dochód albo niewłaściwie zastosowana ulga, aby konieczne było późniejsze składanie korekty.
Jakie są najczęstsze błędy w rozliczeniu PIT? Poniżej przedstawiamy 12 pomyłek, na które szczególnie warto uważać przed wysłaniem zeznania podatkowego.
1. Wybór niewłaściwego formularza PIT
Jednym z podstawowych błędów jest złożenie zeznania na niewłaściwym formularzu PIT.
W zależności od rodzaju uzyskiwanych dochodów podatnik może być zobowiązany do wykorzystania m.in. formularza PIT-37, PIT-36, PIT-36L, PIT-28 czy PIT-38.
Problem może pojawić się również wtedy, gdy podatnik korzysta z nieaktualnej wersji formularza.
Dlatego przed rozpoczęciem rozliczenia należy sprawdzić, jaki formularz odpowiada konkretnemu źródłu przychodów i formie opodatkowania. Najbezpieczniej korzystać z aktualnych formularzy udostępnianych przez Ministerstwo Finansów lub usługi Twój e-PIT.
2. Błędny numer PESEL lub NIP w zeznaniu podatkowym
Kolejny częsty błąd dotyczy identyfikatora podatkowego.
W zeznaniu należy posługiwać się właściwym numerem PESEL albo NIP. Sam fakt posiadania obu numerów nie oznacza, że można stosować je zamiennie.
Co do zasady PESEL jest identyfikatorem osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest podatnikiem VAT i nie występuje jako płatnik podatków lub składek.
Z kolei NIP stosują m.in. przedsiębiorcy, podatnicy VAT oraz płatnicy podatków i składek.
Warto sprawdzić również poprawność wszystkich cyfr. Nawet pojedyncza pomyłka może powodować problemy z prawidłowym przypisaniem deklaracji.
3. Podanie nieprawidłowych danych osobowych lub adresowych
Błędy w PIT dotyczą również danych osobowych i adresowych podatnika.
Przy wypełnianiu zeznania należy zwrócić uwagę przede wszystkim na:
- imię i nazwisko,
- datę urodzenia,
- identyfikator podatkowy,
- właściwe dane adresowe.
Szczególne problemy pojawiają się po zmianie miejsca zamieszkania, nazwiska lub innych danych w trakcie roku.
Nie warto automatycznie przepisywać informacji ze starego zeznania. Przed wysłaniem PIT najlepiej ponownie sprawdzić wszystkie dane identyfikacyjne.
4. Błędne przepisanie danych z PIT-11 lub PIT-11A
Duża część pomyłek powstaje podczas przenoszenia danych z dokumentów otrzymanych od pracodawcy, zleceniodawcy, ZUS lub innych płatników.
Dotyczy to przede wszystkim informacji takich jak PIT-11 czy PIT-11A.
Najczęściej błędnie przepisywane są:
- przychody,
- koszty uzyskania przychodów,
- dochody,
- pobrane zaliczki na podatek,
- składki,
- dane dotyczące poszczególnych źródeł przychodów.
Nie należy również zakładać, że każda kwota z informacji otrzymanej od płatnika powinna zostać bezrefleksyjnie przeniesiona do dowolnej rubryki zeznania.
Dane muszą znaleźć się we właściwych pozycjach odpowiedniego formularza PIT.
5. Pominięcie części osiągniętych dochodów
Jednym z poważniejszych błędów jest nieuwzględnienie wszystkich dochodów lub przychodów, które powinny znaleźć się w zeznaniu.
Może do tego dojść szczególnie wtedy, gdy podatnik w ciągu roku:
- pracował u kilku pracodawców,
- wykonywał umowy zlecenia lub o dzieło,
- pobierał emeryturę lub rentę,
- uzyskiwał przychody z działalności,
- osiągał inne dochody podlegające wykazaniu w rozliczeniu.
Otrzymanie kilku informacji PIT-11 oznacza, że przy rozliczeniu trzeba uwzględnić dane ze wszystkich dokumentów dotyczących danego zeznania.
Pominięcie jednego źródła dochodu może prowadzić do konieczności złożenia korekty PIT.
6. Nieprawidłowe wspólne rozliczenie PIT z małżonkiem
Wspólne rozliczenie z małżonkiem może być korzystne podatkowo, ale nie oznacza to, że każdy podatnik może automatycznie z niego skorzystać.
Przed wyborem tej formy rozliczenia należy sprawdzić, czy spełnione są warunki wspólnego opodatkowania małżonków.
Znaczenie mogą mieć m.in.:
- pozostawanie w związku małżeńskim,
- istnienie wspólności majątkowej,
- sposób opodatkowania osiąganych dochodów,
- sytuacja podatkowa obojga małżonków.
Błędem może być zarówno nieuprawnione skorzystanie ze wspólnego rozliczenia, jak i niewłaściwe uzupełnienie danych małżonków w formularzu.
7. Nieprawidłowe rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko
Preferencyjne rozliczenie przewidziane dla osoby samotnie wychowującej dziecko również wymaga spełnienia określonych warunków.
Sam fakt bycia rodzicem, rozwodu czy osobnego zamieszkiwania rodziców nie zawsze automatycznie przesądza o prawie do tej preferencji.
Przed zastosowaniem preferencyjnego sposobu obliczenia podatku należy sprawdzić aktualne przepisy oraz własną sytuację rodzinną i podatkową.
To jeden z tych elementów zeznania, których nie warto zaznaczać wyłącznie na podstawie potocznego rozumienia pojęcia „samotny rodzic”.
8. Błędne korzystanie z ulg i odliczeń podatkowych
Ulgi podatkowe mogą zmniejszyć wysokość podatku, ale każda z nich ma określone warunki, limity oraz wymagania dokumentacyjne.
Częstym błędem jest stosowanie ulgi bez wcześniejszego sprawdzenia, czy podatnik rzeczywiście ma do niej prawo.
Dotyczy to m.in.:
- ulgi na dzieci,
- ulgi internetowej,
- ulgi rehabilitacyjnej,
- ulgi termomodernizacyjnej,
- darowizn,
- wpłat na IKZE.
Przykładowo ulga na Internet może być stosowana wyłącznie przez dwa kolejno następujące po sobie lata podatkowe, jeżeli wcześniej podatnik z niej nie korzystał.
W przypadku ulgi na jedno dziecko mogą natomiast obowiązywać limity dochodów podatnika.
Przed zastosowaniem odliczenia należy więc sprawdzić nie tylko samą wysokość poniesionego wydatku, ale przede wszystkim prawo do skorzystania z konkretnej ulgi.
9. Brak wymaganych załączników do PIT
Niektóre odliczenia i rodzaje dochodów wymagają dołączenia do zeznania dodatkowych formularzy.
Może to być przykładowo PIT/O, PIT/D lub inny załącznik właściwy dla danego rozliczenia.
Błędem jest zarówno:
- niedołączenie wymaganego dokumentu,
- dołączenie niewłaściwego załącznika,
- pozostawienie wymaganych pól pustych,
- wpisanie w załączniku danych niezgodnych z deklaracją główną.
Przed wysłaniem zeznania warto sprawdzić, czy wszystkie zastosowane ulgi, odliczenia i źródła przychodów zostały prawidłowo wykazane również w odpowiednich załącznikach.
10. Błędy w obliczeniach i zaokrągleniach w PIT
Pomyłki rachunkowe mogą wystąpić nawet wtedy, gdy wszystkie dane źródłowe są poprawne.
Problemy dotyczą m.in.:
- sumowania przychodów,
- ustalania kosztów,
- obliczenia dochodu,
- podstawy opodatkowania,
- należnego podatku,
- odliczeń,
- zaokrąglania poszczególnych wartości.
W przypadku samodzielnego wypełniania formularza papierowego ryzyko takiego błędu jest większe.
Programy do rozliczania PIT i systemy elektroniczne wykonują część obliczeń automatycznie, ale nie zwalnia to podatnika z konieczności sprawdzenia poprawności danych wejściowych.
Automatyczne wyliczenie wykonane na podstawie błędnej kwoty nadal będzie błędne.
11. Nieprawidłowe odliczenie składek ZUS
Kolejnym obszarem wymagającym uwagi są składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Możliwość ich uwzględnienia w rozliczeniu zależy m.in. od:
- rodzaju składki,
- źródła przychodu,
- wybranej formy opodatkowania,
- tego, czy składka została już uwzględniona w innym miejscu rozliczenia.
Szczególnie przedsiębiorcy powinni zwracać uwagę na aktualne zasady dotyczące składki zdrowotnej, ponieważ sposób jej podatkowego rozliczenia zależy od formy opodatkowania działalności.
Nie należy więc automatycznie przenosić wartości składek z poprzedniego zeznania lub stosować zasad obowiązujących w innym roku podatkowym.
12. Błędne wysłanie deklaracji lub korekty PIT
Ostatni etap rozliczenia również może być źródłem problemów.
Przy składaniu deklaracji należy upewnić się, czy dokument jest wysyłany jako:
pierwsze zeznanie podatkowe czy korekta wcześniej złożonego zeznania.
W przypadku deklaracji papierowej trzeba również dopilnować wymaganych elementów formalnych.
Przy wysyłce elektronicznej zeznanie musi zostać prawidłowo uwierzytelnione – np. zgodnie z metodą przewidzianą dla konkretnej usługi lub formularza.
Po elektronicznym wysłaniu deklaracji warto również zachować Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO), które potwierdza prawidłowe przekazanie dokumentu.
Jeżeli po złożeniu PIT zauważysz błąd, w wielu przypadkach możesz go poprawić poprzez korektę zeznania podatkowego.
Najczęstsze błędy w PIT – co sprawdzić przed wysłaniem zeznania?
Przed zatwierdzeniem deklaracji warto jeszcze raz sprawdzić:
- właściwy formularz PIT,
- numer PESEL lub NIP,
- dane osobowe,
- wszystkie otrzymane PIT-11 i inne informacje podatkowe,
- kompletność wykazanych dochodów,
- prawo do wspólnego rozliczenia,
- zastosowane ulgi i odliczenia,
- wymagane załączniki,
- poprawność obliczeń,
- składki ZUS,
- sposób złożenia deklaracji,
- potwierdzenie prawidłowego wysłania PIT.
W rozliczeniach podatkowych drobna pomyłka może oznaczać konieczność późniejszej korekty, dlatego przed wysłaniem zeznania warto poświęcić kilka minut na jego ponowne sprawdzenie.
Jeżeli masz wątpliwości dotyczące rozliczenia podatku lub prowadzisz działalność gospodarczą i chcesz przekazać obsługę podatkową specjalistom, możesz skorzystać z usług księgowych K2Tax.
K2Tax wspiera przedsiębiorców w bieżącej księgowości, rozliczeniach podatkowych oraz prawidłowym przygotowaniu dokumentacji.